Evrimsel Genetik

📄 Ders Kodu Kredi AKTS 📈 Türü 👤Öğretim Üyesi
400100800041 3 0 3 6 Seçmeli Doç. Dr. Emre Keskin
Dersin Amaçları

Günümüzde moleküler evrimin temel prensiplerinin teknolojik imkanlar ile birleştirilerek kullanılması sonucunda biyoteknoloji alanı ortaya çıkmış ve oluşturulan yeni teknikler sayesinde bilimsel, teknik ve tıbbi amaçlarla, çok farklı fonksiyonlara sahip biyomoleküllerin geliştirilmesi sağlanmıştır. Biyoteknoloji alanının bu denli hızlı bir ivme ile gelişmesini sağlayan temel evrimsel genetik bilgisi, mevcut gelişmeyi takip edebilmek, mevcut sorunlara çözüm önerileri oluşturmak ve yeni fikirler üretebilmek için en temel gereksinim konumundadır. Bu bağlamda, ders önerisinin yapılmasında iki amaç gözetilmiştir: Birincisi, evrimsel mekanizmaların anlaşılması için gerekli olan, temel genetik bilgiyi vermek ve populasyon genetiği ile moleküler genetik bakış açılarıyla evrimi anlama becerisini kazandırmaktır. İkincisi, evrim konusunu plazmidlerin ve gen ailelerinin evriminden, ıslah sistemlerinin ve sosyal davranışların evrimine kadar çok geniş bir ölçekteki başlıklar altında tartışarak, başta kazandırılan evrimsel temel bilginin mevcut çalışmalarda ne şekilde uygulanabileceğine ilişkin fikir yürütme becerisini kazandırarak Biyoteknoloji Enstitüsü’nde eğitim alan öğrencilerin güçlü bir bilimsel altyapıya sahip olmaları sağlanacaktır

Dersin İçeriği
Hafta Konu Başlığı Açıklama
1 Doğal Seleksiyon Yoluyla Evrim Darwin ve Evrim Teorisi, in vitro Evrim, Lamarck, Weismann ve Merkezi Dogma, Kambriyen Patlaması ve K-T Yayılımı, Evrimin Moleküler Temelleri
2 Populasyon Modelleri Populasyon Büyüme Modelleri, Eşeysiz Populasyonlarda Seleksiyon, Replikasyonda İsabet, Sınırlı Populasyonlarda Genetik Sürüklenme
3 Diploid Populasyonlarda Evrim Gen Frekansları ve Hardy-Weinberg Oranı, Seçilim Değeri Kavramı, İstenilen Genin Yayılması
4 Doğal Populasyonların Değişkenliği Genetik Değişkenliğin Kanıtı, Mutasyon, Varyasyonun Devamı
5 Birden Çok Lokusta Evrim Bağlantı (Linkage) Dengesizliği, Doğal Populasyonlarda Bağlantı Dengesizliği, Seleksiyonu Normalleştirme
6 Kantitatif Genetik Eklemeli Genetik Model, Yapay Seleksiyon Denemeleri, Kantitatif Varyasyon ve Seçilim Değeri
7 Fenotipik Evrim Modeli Yarışmacı Davranış Modeli, Asimetri Etkisi, İkiden Fazla Strateji Modeli, Sürekli Değişken Stratejiler
8 Sınırlı ve Yapılı Populasyonlar Akrabalı Yetiştirme, Genetik Kayma, Doğal Moleküler Evrim Hızı, Mitokondriyal DNA, Populasyonlar Arası Göç ve Farklılaşma, İstenilen Yeni Bir Mutasyonun Yerleşimi
9 Yapılı Populasyonlarda Evrim Özelliklerine Göre Ayrılan Gruplarda Seleksiyon, Sinerjistik Seleksiyon, İlintililik, Evrimsel Birim Olarak Grup Kavramı, Kayan Denge Teorisi
10 Prokaryotların Evrimi Gen Fonksiyonunun Evrimi, Fajlar, Plasmidler ve Transpozonlar, Fajlar ve Konaklarının Evrimi, Plasmidlerin Evrimi, Transpozonların Evrimi, Virüslerin Evrimi
11 Ökaryotik Genomun Evrimi Genomun Yapısı, Hemoglobin Gen Ailesi, Duplikasyon ve DNA İçeriğinin Artışı, Ribozomal Genler, Eşit Olmayan Krosover ve Gen Dönüşümü, Tekrarlayan DNA, Kromozom Yapısının Evrimi
12 Genetik Sistemlerin Evrimi: I. Eşeyli Üreme ve Rekombinasyon Eşeyli Üreme, Partenogenez, Eşeyli Üremenin Avantajları, Rekombinasyonun Evrimi
13 Genetik Sistemlerin Evrimi: II. Eşeyli Üremenin Sonuçları Cinsiyet Oranı, Hermafroditlik, Eşeyli Seleksiyon
14 Makro Evrim Tür ve Türleşme, Evrim Modelleri, Birlikte Evrim
15 Evrimsel Geçmişin Yeniden Yapılandırılması Filogenetik Ağaç Oluşturulması, Ağaçların Güvenilirliği, Filogenetik Ağaçların İşlevi
Okuma listesi
  • Charlesworth B, Charlesworth D. 2010. Elements of Evolutionary Genetics. Roberts & Company Publishers.
  • Fox CW, Wolf JB. 2006. Evolutionary Genetics Concepts and Case Studies. Oxford University Press.
  • Futuyma DJ. 2013. Evolution (Third Edition). Sinauer Associates.
  • Nei M. 1987. Molecular Evolutionary Genetics. Columbia University Press.

Smith JM. 1999. Evolutionary Genetics. Oxford University Press.