Güvenli ve Etkin Laboratuvar Uygulamaları

📄 Ders Kodu Kredi AKTS 📈 Türü 👤Öğretim Üyesi
40010071008S 2 0 2 Seçmeli Prof. Dr. Hilal Özdağ
Dersin Amaçları

Yaşam bilimleri araştırmalarının mekanı olan laboratuvarlarda uluslararası kural ve standartlara uygun koşulların sağlanıp, çalışmaların yine aynı standartlara uygun olarak gerçekleştirilmesi yapılacak deneylerden alınacak olan sonuçların tekrar edilebilirliğini, güvenilirliğini sağlayacağı gibi araştırıcının sağlığını ve laboratuvar altyapısının güvenliğini temin edecektir.

Gerek Biyoteknoloji Enstitüsü merkez laboratuvarında Enstitü öğrencileri ile sürdürülen proje çalışmaları, gerek merkez laboratuvarda her yıl bütün Türkiye’ye yönelik olarak verilen çalıştaylar ve gerekse enstitümüz yüksek lisans ve doktora programları dahilinde verilen dersler kapsamında muhattap olunan sorular dikkate alındığında bu ders, yukarıda ifade edilen çerçevede bir laboratuvarda çalışmanın kuralları, standartları ve yollarının uluslararası standartlara uygun olarak anlatılacağı teorik bir ders olacaktır.

Dersin İçeriği

I. Laboratuvar Düzeni

Hafta 1.Genel laboratuvar organizasyonu ve prosedürleri

Laboratuvar personeli

Laboratuvar rutinleri

Ortak çalışma mekanının kuralları (sağduyu ve nezaket)

Değiştirilemez güvenlik kuralları

Hafta 2.Laboratuvar düzeni, cihazlar, sarf malzemeleri

Bir laboratuvarın fiziksel şartları

Bir cihazın kullanımı

Yeni bir cihaz nasıl alınır?

Sarf malzemeleri nasıl seçilir?

Hafta 3. Başlamak ve düzeni devam ettirebilmek

İşler bir laboratuvar tezgahı nasıl kurulur?

Komuta merkezinin işletimi

II. Projeye Başlamak

Hafta 4.Bir deney nasıl tasarlanır, nasıl kurulur?

Deneyin amacı nedir?

Deney nasıl planlanır?

Deney nasıl yorumlanır?

Hafta 5. Laboratuvar Defteri

Tip ve formatı

İçeriği

Bir laboratuvar defteri nasıl tutulur?

Etik Kurallar

Hafta 6.Verinizi nasıl sunmalısınız?

İletişim ipuçları/tavsiyeleri

Sözlü sunumlar

Yazılı sunumlar

 

III. Bir Biyoteknoloji Laboratuvarındaki Temel Çalışma Alanlarının Kuralları

Hafta 7.Reaktif ve tamponların hazırlanması

İhtiyaçların belirlenmesi

İhtiyaçların hesaplanması

Tartma ve karıştırma

pH ölçümü

Solüsyonların sterilizasyonu

Tampon ve solüsyonların saklanması

 

Hafta 8. Depolama ve atıkların uzaklaştırılması

Acil durum deposu

Reaktiflerin depolanması

Bölerek saklama

Buzdolapları, soğuk odalar, derin dondurucular

Atıkların uzaklaştırılması

 

Hafta 9. Kontaminasyonsuz çalışmanın kuralları

Ne zaman steril çalışmak gerekir?

Sterilizasyon teknikleri

Kendinizi nasıl korumalısınız?

ClassII Biogüvenlik Kabinlerinde steril çalışma teknikleri

 

Hafta 10. Ökaryotik hücre kültürü

Kültür ve Hücre hattı çeşitleri

Hücrelerin gözlemlenmesi

Hücrelerin elde edilmesi

Hücrelerin bakımı, beslenmesi

Hücrelerin dondurulması ve depolanması

Kontaminasyon

CO2 inkübatörler ve tanklar

 

Hafta 11. Bakterilerle çalışmak

Mikrobiyoloji laboratuvarının düzeni

Çalışma kuralları

Bakterinin elde edilmesi

Bakterinin büyütülmesi ve bakımı

Antibiyotikler

Kültürleri canlandırmak

İzole koloni eldesi

Bakteri sayımı

Depolama

Bakterilerin dondurulması

Kontaminasyon

 

Hafta 12.DNA, RNA ve Protein

Moleküler Biyoloji ile ilgili ipuçları

DNA

Hücre ve mikroorganizmalara DNA aktarımı

RNA

Protein

Hafta 13. Radyoaktivite

Radyoaktif elementlerin özellikleri

Radyoaktif deneylerin kurulması

Radyasyonun deneysel olarak saptanması

Radyoaktif reaktiflerin depolanması

Radyoaktif atıkların uzaklaştırılması

Radyoaktiviteye alternatif yollar

 

Hafta 14. Santrifügasyon

Çalışma kuralları

Nasıl çevirmeli?

Gradientler

Santrifüj ve rotorların bakımı

Hafta 15. Elektroforez

Temel kurallar

Horizontal jel elektroforezleri

Vertikal jel elektroforezleri

Kapiller elektroforez

Boyama/görüntüleme yöntemleri

Jel içeriğinin membrana transferi

Okuma listesi
  1. Barker K. “At the Bench, A laboratory navigator” Cold Spring Harbor Laboratory Press, 1998